Bałka, Mirosław

Ur. 1958, Warszawa, mieszka w Warszawie.

Rzeźbiarz, uprawia również rysunek i film video. Dyplom uzyskał w 1985 w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, w której, od 2011 prowadzi Pracownię Działań Przestrzennych na Wydziale Sztuki Mediów. Członek Akademie Der Kunste w Berlinie. Laureat Stypendium Miesa van der Rohe w Krefeld. Uczestnik prestiżowych międzynarodowych wystaw, m. in.: Documenta w Kassel (1992), Biennale w Wenecji (1990, 1993, 2003, 2005, 2013),The Carnegie International w Pittsburgh (1995), Biennale w Sao Paulo (1998), Biennale w Sydney (1992, 2006), Biennale w Santa Fe (2006). Jego prace znajdują się w znaczących kolekcjach muzealnych na świecie.
W latach 1985-1989, współzałożyciel grupy Świadomość Neue Bieriemiennost. Artysta tworzył w tym okresie rzeźby figuratywne z betonu i juty („Pamiątka pierwszej komunii”, „Święty Wojciech”) oraz kompozycje rzeźbiarskie. Około 1990 zmienił język wypowiedzi artystycznej na bardziej abstrakcyjny, gdzie nowych znaczeń w kontekście opowieści o człowieku przydawały głównie:  lastryko, mydło, popiół, sól, włosy, filc, stare deski, zardzewiałe pręty i płyty. Artysta stosował materiały posiadające własną historię, częstokroć pochodzące z rodzinnego Otwocka. Rzeźba „220 x 35 x 25” (metal/siatka) z 1998 nosi tytuł  będący jej wymiarami fizycznymi i nasuwa skojarzenia z postacią ludzką [rzeźby w kolekcji Modern Tate oraz w kolekcji Lubelskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych]. Od lat 90. w wielu pracach wykorzystywał ciepło (temperaturę ciała ludzkiego) i zapach. W 1998 artysta zrealizował pokonkursowy projekt pomnika ofiar katastrofy promu „Estonia” w Sztokholmie. W latach 90. ważnym elementem twórczości stały się prace wideo, określane jako „dokumentalne”. Artysta odwoływał się do pamięci zbiorowej, „umowy społecznej”(„Du contratsocial” 2006), pamięci śladów wojny reflektowanej z perspektywy współczesnego artysty. W 2006 brał udział w międzynarodowym projekcie dotyczącym przestrzeni miejskiej: Ideal City-Invisible Cities (Zamość-Poczdam) w Zamościu. W tym samym roku zrealizował rzeźbę dźwiękową  „Ja czytać Lichtzwang” prezentowaną w Lublinie na wystawie Terytoria. W 2009 zrealizował projekt „How It Is” w Turbine Hall, Tate Modern w Londynie.
Rzeźba „156 x 18 x 15” (1989) jest swoistym kodem formalno-semantycznym, możliwym do odczytania u źródeł jej powstania, gdyż pierwotnie była elementem jednego z obiektów w strukturze instalacji/environment „Rzeka”,  prezentowanej w 1989 roku w Galerii Labirynt BWA w Lublinie. Rzeźba ta, przechowuje więc pamięć własnej historii, a jednocześnie zmiana kontekstu, jej nowe użycie, oderwanie od pierwszej formy przydaje pracy nowego sensu. Początkowo jej obecna forma była elementem drewnianego obiektu, przypominającego skrzynię-sarkofag, ułożonego na warstwie gałęzi z drzew iglastych i doświetlonego światłem żarówki. Kształt tego sarkofagu zdawał się odpowiadać rzeźbiarskiej formie ciała człowieka płynącego nurtem podziemnej rzeki (dolna kondygnacja galerii), przy czym plecy tego pływaka podkreślała świetlista linia białego neonu, analogiczna do drugiej linii neonu – linii nurtu rzeki. Minimalistyczna forma obecnej rzeźby „156 x 18 x 15”, magnetyzuje tajemnicą początku (twórczości artysty).
[opr.: J.M.]

Mirosław Bałka, „156 x 18 x 15”, 1989, rzeźba: drewno, stal, 156cm x 18cm x 15cm. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Mirosław Bałka, „156 x 18 x 15”, 1989, rzeźba: drewno, stal, 156cm x 18cm x 15cm.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego