Dłużniewski, Andrzej

Ur. 1939, Poznań, mieszka w Warszawie.

Malarz, rzeźbiarz i teoretyk sztuki, w polu jego zainteresowań zaznaczyły się: rysunek, plakat, fotografia, instalacje, teksty literackie i poezja konkretna.
Studiował architekturę w Politechnice Wrocławskiej (1958-1960), był słuchaczem na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego (1960-1961) oraz w l. 1962-1968 studiował na Wydziale Rzeźby w ASP w Warszawie w Pracowni Rzeźby prof. Mariana Wnuka i w Pracowni Projektowania Brył i Płaszczyzn prof. Oskara Hansena. Od początku twórczość artysty znaczyły równocześnie prowadzone wypowiedzi z zakresu języka i obrazu, które uwyraźniły postawę konceptualizującą (Pląkąt, Exterieurement, Obraz nieobecnego obrazu, Para zegarów, Nieproste ogrodzenie). Interesował go bardziej myślowy eksperyment, a następnie jego wizualne opracowanie. Zainteresowania lingwistyczne oraz wykorzystywanie nietradycyjnych mediów zbliżyły artystę do konceptualizmu. W cyklu Ikonogramów (1972-1974) i w pracy Obraz wobec obrazu (1977)  odszedł od konwencjonalnego pojmowania obrazu na rzecz symboli języka obrazowego i analizy samej ramy. Tworzył sytuacje przestrzenne i intrygujące obiekty, wykonywał akcje (Extériurement 1973). Według artysty, sztuka jest zawsze intelektualna: Ślad po obrazie 1979, i poszukująca sensów za pomocą słowa i obrazu: Podwójny różowy pieprz (1980), Artyści żyją na granicy dwóch światów (1981), Literatura piękna (1982). Prowadził badania związków między znaczeniem słów a ich rodzajem gramatycznym, niekiedy różniącym się w różnych językach: Rodzaj i cień 1985, Obszar żeński 1991, Łąka i śmierć 1987,  ziemia, drzewo, niebo 1988. Od 1998 artysta tworzy z pamięci (Geonauci). Wraz z żoną, Emilią Dłużniewską, prowadził w mieszkaniu przy ul. Piwnej w Warszawie, autorską galerię (1980-1993), będącą znaczącym miejscem na mapie galerii pozainstytucjonalnych lat osiemdziesiątych XX w.
[opr.: J.M.]