Smoczyński, Mikołaj

Ur.1955, Łódź; zm.2009, Lublin.

Studiował w PWSSP w Łodzi 1974-1975, w IWA w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie 1975-1979 i w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie 1984-1985. Uprawiał malarstwo, fotografię, instalację, tworzył obiekty artystyczne, environment, rysunek. W l. 1980-2008 zrealizował ponad 50 wystaw indywidualnych, uczestniczył w ponad 400 wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą. Jego twórczość  wyrosła z minimal artu, bliska była nutowi konceptualizującemu. Artysta rozważał zagadnienia stanów obecności, nieobecności, pamięci, czasu, przypominania, trwania, zmiany zastosowań. W l. 80. tworzył serię fotograficzną The Secret Performance – performance bez widza, choć dla niego przeznaczony, rozgrywający się w czasie naświetlania klatki fotograficznej. W następnych latach realizował obiekty, które sytuują się pomiędzy malarstwem a instalacją. W pracach pt. Zdjęcia artysta pracował w i wobec przestrzeni, zwłaszcza architektonicznej. W instalacjach, environments i obiektach odwracał logikę zastanych wnętrz lub obrazów, wytrącając widza z kulturowo utwierdzonych pól znaczeniowych i nadając im nowe sensy (Akcja równoległa 1991; Zmiana właściwości miejscowych 2005). Biały obraz (1996-2000 i 2004-2005) jest świadectwem wieloletnich doświadczeń i refleksji  na temat twórczości i istoty obrazu, który skupia intymność artysty i jednocześnie sztuki, jest tym, na co patrzymy, ale też i tym, co wiemy i tym, co zapisuje pamięć, co otwiera się na wszystkie przeszłe, obecne i przyszłe obrazy. Obecny w architekturze wnętrza, które jest także obrazem, nabiera nowych znaczeń. Tym samym pojęcie obrazu w ogóle i obrazu w sztuce ulega zmianie i zostaje włączone w pole nowej energii.
[opr.: J.M.]