Świdziński, Jan

Ur. 1923, Bydgoszcz; zm. 2014, Warszawa.

Artysta nurtu sztuki konceptualnej, zajmuje się sztuką performance, tworzy obiekty, instalacje artystyczne, wideo, ogłaszał manifesty sztuki kontekstualnej, autor tekstów i książek  z zakresu teorii sztuki. W l. 1944-1952 studiował malarstwo, grafikę, architekturę, taniec. W 1952 uzyskał dyplom na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1952-1962 stworzył serię obrazów pt. Znaki semantyczne oraz wydał artykuły badające problem znaku w sztuce. W l. 60. XX w. artysta podjął studia z dziedziny logiki formalnej i struktur językowych, a następnie zagadnień komunikacji i informacji. W 1965 założył Dział Badań nad Sztuką przy Polskim Towarzystwie Cybernetycznym, w tym czasie ogniskował uwagę na problematyce aktu twórczego w obszarze współczesnego świata i sztuki, a także wyznaczenia jej roli w wymiarze socjologicznym. W konsekwencji tych decyzji, od połowy lat 60. artysta zajmował się sztuką jako praktyką społeczną, formułując w swoich manifestacjach status sztuki jako działania stymulującego nową rzeczywistość. W 1975 ogłosił założenia sztuki kontekstualnej, a rok później – manifest Sztuka jako sztuka kontekstualna, w którym głosił, że „działalność artystyczna dotyczy czasu rzeczywistego istnienia w socjo-kulturowych różnicach. W 1977 w Galerii Labirynt w Lublinie zorganizował Konferencję o sztuce kontekstualnej 2, będącą wynikiem współpracy artystów kontekstualnych z Polski i z Kanady. Była to druga światowa, po organizowanej w Kanadzie, konferencja sztuki kontekstualnej. Od tej pory artysta związany jest z tą galerią w Lublinie, gdzie w latach następnych był inicjatorem międzynarodowych festiwali sztuki performance. Od 1989 pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Artystów Sztuk Innych (SASI). Autor wydanych za granicą książek, w tym: Art as Contextual Art, Quotations on Contextual Art, Freedom and Limitation – The Anatomy of Post-modernism. O kluczowych zagadnieniach świadczą tytuły dzieł, instalacji i performance: Stale mówimy o człowieku (1978), Wszyscy mamy kłopoty (1981), Zamazywanie (1984), Naturalne-Nienaturalne (1987), Absurdy idą od życia do sztuki (1987), Rozmawiając o Postmodernizmie (1988), Udaje się, nie udaje się (1994), W porządku (1994), Jestem z powrotem (1995), Anomie (1998), Starość nie radość (2003), Gesty (2002-2005).
[opr.: J.M.]