{"id":19,"date":"2024-12-18T00:56:55","date_gmt":"2024-12-17T23:56:55","guid":{"rendered":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/?page_id=19"},"modified":"2024-12-23T12:08:29","modified_gmt":"2024-12-23T11:08:29","slug":"teksty","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/teksty\/","title":{"rendered":"teksty"},"content":{"rendered":"<ul class=\"wp-block-latest-posts__list wp-block-latest-posts\"><\/ul>\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>100 lat w Labiryncie jest wystaw\u0105 o przypadku pewnej instytucji oraz o o\u017cywiaj\u0105cych j\u0105 ideach. Czy jest do pomy\u015blenia instytucja pozbawiona animuj\u0105cej j\u0105 my\u015bli? Oczywi\u015bcie: to biurokracja i administracja sztuki. Historia Labiryntu jest opowie\u015bci\u0105 o instytucji, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 wymiga\u0107 od stania si\u0119 czym\u015b w tym rodzaju i kt\u00f3rej, przynajmniej w jakim\u015b stopniu, ten zamiar si\u0119 powi\u00f3d\u0142.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Wiek to pi\u0119kny wiek; zgodnie z sugesti\u0105 zawart\u0105 w tytule, \u201e100 lat w Labiryncie\u201d jest wystaw\u0105 rocznicow\u0105, ale jubileusz obchodzony jest w spos\u00f3b o tyle szczeg\u00f3lny, \u017ce z tytu\u0142owych stu lat up\u0142yn\u0119\u0142o dopiero (lub, jak kto woli, ju\u017c) pi\u0119\u0107dziesi\u0105t. Drugie p\u00f3\u0142 wieku dopiero si\u0119 wydarzy. Mowa jest zatem o Galerii Labirynt w latach 1974-2074. Jubileusz jest w tym wypadku figur\u0105, kt\u00f3ra nie tylko, i nawet nie przede wszystkim, s\u0142u\u017cy celebracji dotychczasowych osi\u0105gni\u0119\u0107 instytucji, lecz jest r\u00f3wnie\u017c okazj\u0105 do namys\u0142u nad jej dalszymi losami. Inaczej m\u00f3wi\u0105c na wystaw\u0119 spojrze\u0107 mo\u017cna jak na rodzaj maszyny, kt\u00f3ra zasilona energi\u0105 przesz\u0142o\u015bci, ma wytwarza\u0107 wizje przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Machina ta zostaje uruchomiona w szczeg\u00f3lnym momencie. W latach 2015-2023 tocz\u0105ce si\u0119 w Polsce od pocz\u0105tku transformacji wojny kulturowe wesz\u0142y na nowy poziom intensywno\u015bci, kt\u00f3rego wysoko\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 wprost proporcjonalna do g\u0142\u0119boko\u015bci podzia\u0142\u00f3w w polaryzuj\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwie. Przedmiotem konfliktu sta\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c instytucje sztuki, kt\u00f3re z publicznych mia\u0142y teraz zmienia\u0107 si\u0119 w \u201enasze\u201d lub \u201ewasze\u201d, \u201eprzej\u0119te\u201d lub \u201eodzyskane\u201d. Spory nie omin\u0119\u0142y Labiryntu, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 w nich wyraziste stanowisko; niekt\u00f3re bitwy kulturowych wojen rozegra\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tej instytucji i wok\u00f3\u0142 niej.<\/p>\r\n<p>Dla \u015bwiata sztuki, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w III RP, alt-rightowe rz\u0105dy mia\u0142y charakter traumatyczny; PiS-owska polityka kulturalna by\u0142a nacelowana na stopniowe, ale gruntowne przemodelowanie tego \u015bwiata, wymian\u0119 elit, dezintegracj\u0119 istniej\u0105cych sieci powi\u0105za\u0144 i last, but not least, wykonanie ostrego zwrotu w prawo, w stron\u0119 paradygmatu konserwatywnego. Ten projekt nie powi\u00f3d\u0142 si\u0119 do ko\u0144ca, konstrukcja \u015bwiata sztuki przetrwa\u0142a, cho\u0107 zosta\u0142a mocno poobijana, nadw\u0105tlona, niby ta sama, ale ju\u017c nie taka sama i \u2013 przede wszystkim \u2013 postawiona w obliczu pytania: co dalej? Dokonujemy restauracji anciene regime? Czy jednak budujemy co\u015b nowego? Oddajemy si\u0119 resentymentom, skupiaj\u0105c si\u0119 na usuwaniu funkcjonariuszy poprzedniej w\u0142adzy? Rekonstruujemy czy zmieniamy? Wykorzystujemy jako g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzie zmiany wiruj\u0105c\u0105 karuzel\u0119 stanowisk, czy te\u017c si\u0119gamy po bardziej wyrafinowane instrumenty kreowania instytucjonalnej rzeczywisto\u015bci?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Naruszenie porz\u0105dku instytucjonalnego do jakiego dosz\u0142o w latach 2015-2023, wstrz\u0105sn\u0119\u0142o \u015brodowiskiem, ale otworzy\u0142o przy okazji szczelin\u0119 mo\u017cliwo\u015bci dla dyskusji o kszta\u0142cie i przysz\u0142o\u015bci instytucji. Je\u017celi nie rozmawia\u0107 o tym teraz \u2013 to kiedy? Pos\u0142uchajmy wi\u0119c g\u0142osu, kt\u00f3ry w tej debacie zabiera Labirynt.<\/p>\r\n<p>*<\/p>\r\n<p>Wystawa-jako-maszyna zbudowana do rozpoznania to\u017csamo\u015bci Labiryntu i transmisji zdeponowanych w genotypie galerii idei z przesz\u0142o\u015bci w przysz\u0142o\u015b\u0107 kojarzy si\u0119 z wehiku\u0142em czasu. Chodz\u0105c po salach wystawowych, w\u0119drujemy mi\u0119dzy obszarem 50 lat, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0119\u0142y, a terytorium lat, kt\u00f3re nadejd\u0105.<\/p>\r\n<p>Czasoprzestrze\u0144 \u201eStu lat w Labiryncie\u201d sk\u0142ada si\u0119 zatem z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych cz\u0119\u015bci; jedna reprezentuje p\u00f3\u0142 wieku historii, druga jest platform\u0105 przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Czas na wystawie liczony jest od 1974 roku, a wi\u0119c od momentu, w kt\u00f3rym kierownictwo dzia\u0142aj\u0105cej pod egid\u0105 Lubelskiego Domu Kultury galerii Labirynt obj\u0105\u0142 Andrzej Mroczek. Ustanowienie takiej cezury jest deklaracj\u0105 to\u017csamo\u015bci, bo przecie\u017c historia Labiryntu jest w rzeczywisto\u015bci d\u0142u\u017csza; galeria zosta\u0142a utworzona w roku 1969. Jeszcze d\u0142u\u017csze s\u0105 dzieje dzia\u0142aj\u0105cego od 1956 roku lubelskiego BWA, kt\u00f3rego dyrektorem Mroczek zosta\u0142 w roku 1981 \u2013 w czasie karnawa\u0142u Solidarno\u015bci. W 2010 roku sched\u0119 po Mroczku przej\u0105\u0142 Waldemar Tatarczuk, obecny dyrektor instytucji i kurator wystawy. Jednym z jego pierwszych posuni\u0119\u0107 na stanowisku szefa plac\u00f3wki by\u0142o przemianowanie jej z Biura Wystaw Artystycznych na Labirynt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Instytucjonalna historia galerii nie jest opowiedziana na wystawie, nie mniej pozostaje obecna w \u201epod\u015bwiadomo\u015bci\u201d ekspozycji. Jest to historia o migruj\u0105cej idei, kt\u00f3ra od 1974 roku formuje Labirynt, przep\u0142ywa z niego do BWA, by wreszcie, ju\u017c w 2010 roku, ostatecznie przekszta\u0142ci\u0107 t\u0119 instytucj\u0119 w Labirynt.<\/p>\r\n<p>C\u00f3\u017c to za idea? Nale\u017cy odnale\u017a\u0107 j\u0105 mi\u0119dzy wierszami prac pokazywanych w cz\u0119\u015bci \u201e100 lat w Labiryncie\u201d zatytu\u0142owanej \u201ePierwsze 50\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Na \u015bcianach przestrzeni ekspozycyjnej namalowana zosta\u0142a czarna lamperia. Na dolnej, czarnej po\u0142owie \u015bcian a tak\u017ce w przestrzeni sali prezentowane s\u0105 prace artyst\u00f3w i artystek, kt\u00f3re w ci\u0105gu ostatniego p\u00f3\u0142wiecza zwi\u0105zane by\u0142y z Labiryntem, uczestniczy\u0142y w pisaniu jego historii, a teraz u\u017cyczy\u0142y prac na wystaw\u0119. Wymie\u0144my ich nazwiska: Janusz Ba\u0142dyga, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Lucjan Demidowski, Maria Fidor, Koji Kamoji, Zofia Kulik, Zdzis\u0142aw Kwiatkowski, Przemys\u0142aw Kwiek, Teresa Murak, Andrzej Polakowski, Ma\u0142gorzata Potocka, J\u00f3zef Robakowski, Zbigniew Warpechowski, Krzysztof Zar\u0119bski i Ewa Zarzycka.<\/p>\r\n<p>Prace pokazywane w g\u00f3rnej, bia\u0142ej cz\u0119\u015bci \u015bcian pochodz\u0105 z kolekcji instytucji i s\u0105 autorstwa os\u00f3b ju\u017c nie \u017cyj\u0105cych. Ogl\u0105damy tu dzie\u0142a Jana Berdyszaka, Wojciecha Bruszewskiego, Andrzeja D\u0142u\u017cniewskiego, Krzysztofa Kl\u0119pki, Marka Koniecznego, Andrzeja Lachowicza, Natalii LL, Andrzeja Partuma, Marii Pini\u0144skiej-Bere\u015b, Zygmunta Rytki, Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego, Kajetana Sosnowskiego, Jana \u015awidzi\u0144skiego, Ryszarda Winiarskiego, Anastazego Wi\u015bniewskiego i Jana Ziemskiego. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ta lista nazwisk \u2013 to zgromadzenie \u017cyj\u0105cych i nie \u017cyj\u0105cych os\u00f3b \u2013 uk\u0142ada si\u0119 w wystaw\u0119 klasyk\u00f3w polskiej sztuki najnowszej. Czy raczej antyklasyk\u00f3w? Owszem, wy\u017cej wymienieni nale\u017c\u0105 do kanonu, stanowi\u0105 jednak do\u015b\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107. W wi\u0119kszo\u015bci mamy tu do czynienia z tw\u00f3rcami i tw\u00f3rczyniami, kt\u00f3re wesz\u0142y na scen\u0119 w latach 70. W sensie generacyjnym s\u0105 poniek\u0105d r\u00f3wie\u015bniczkami Mroczkowego Labiryntu, w sensie artystycznym budowa\u0142y specyficzn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 tej instytucji. W tym gronie znajduj\u0105 si\u0119 pionierzy i pionierki polskiej sztuki performance, a tak\u017ce sztuki cia\u0142a i ziemi, spotkamy tu feministki i akcjonist\u00f3w, eksperymentator\u00f3w w dziedzinie nowych medi\u00f3w i osoby naznaczone wyra\u017anym uk\u0105szeniem konceptualnym. To szeroki wachlarz postaw, ale da si\u0119 dla niech znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lny mianownik. Mo\u017cna go szuka\u0107 w poj\u0119ciu neoawangardy. Nie odnosi si\u0119 ono do \u017cadnego nurtu \u2013 termin \u201enurt\u201d sam w sobie by\u0142 neoawangardzie obcy, wr\u0119cz wstr\u0119tny. Neoawangarda odsy\u0142a nas raczej do pewnej postawy, kt\u00f3rej fundamentem jest przekonanie, \u017ce sztuka nie s\u0142u\u017cy dekorowaniu \u015bwiata, lecz zmienianiu go. To ambicja odziedziczona po pierwszej awangardzie, kt\u00f3ra zmian\u0119 wyobra\u017ca\u0142a sobie jako wielki projekt, zakrojony na demiurgiczn\u0105 skal\u0119. Neoawangarda dzia\u0142a inaczej: jej ulubionymi strategiami s\u0105 subwersja, symboliczny sabota\u017c, taktyki tricksterskie, partyzancki op\u00f3r, \u0142adunki wybuchowe absurdu podk\u0142adane pod status quo. Mo\u017cna, wr\u0119cz trzeba widzie\u0107 j\u0105 w perspektywie szeroko poj\u0119tej kontrkultury. Mroczkowy Labirynt nale\u017ca\u0142 do jej g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w artystycznych w Polsce. Znamienne, \u017ce po wprowadzeniu Stanu Wojennego, kiedy oficjalne \u017cycie artystyczne uleg\u0142o zamro\u017ceniu, prowadzone przez niego BWA nale\u017ca\u0142o do ledwie kilku publicznych instytucji, kt\u00f3re nie zosta\u0142y obj\u0119te bojkotem \u015brodowiska artystycznego, protestuj\u0105cego przeciw rz\u0105dom wojskowej junty. Dowodzi to zaufania artyst\u00f3w i artystek zar\u00f3wno do samego Mroczka, jak i do realizowanej przez niego idei. Do os\u00f3b kontrkulturowych dzia\u0142aj\u0105cych od lat 70. do\u0142\u0105czali m\u0142odsi tw\u00f3rcy i tw\u00f3rczynie o pokrewnej wra\u017cliwo\u015bci, czujnie rozpoznaj\u0105c, \u017ce miejsce to zachowa\u0142o niezale\u017cno\u015b\u0107 \u2013 i to nie tylko od wytycznych re\u017cymowej polityki kulturalnej, lecz r\u00f3wnie\u017c od \u017cywio\u0142\u00f3w konformizmu, akademizmu i komercji, korumpuj\u0105cych sztuk\u0119 od wewn\u0105trz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 rang\u0119 prezentowanych w sekcji \u201ePierwsze 50.\u201d autor\u00f3w i autorek, z ich dzie\u0142 mo\u017cna by utworzy\u0107 fundament ca\u0142kiem porz\u0105dnego muzeum. Kuratorowana przez Waldemara Tatarczuka wystawa wymyka si\u0119 jednak z muzealnej konwencji, omija mielizny dydaktycznej chronologii. Jest raczej metainstalacj\u0105, zdarzeniem artystycznym ni\u017c izb\u0105 pami\u0119ci. Ten charakter wystawy podkre\u015blony jest przez projekcje wy\u015bwietlone na \u015bciany galerii, tu\u017c pod sufitem, ponad pracami z kolekcji Labiryntu. Filmy s\u0105 zapisami akcji, happening\u00f3w i performance, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w instytucji. Ta forma prezentacji nie pozwala obejrze\u0107 przebiegu przesz\u0142ych zdarze\u0144 w szczeg\u00f3\u0142ach, ale ukazuje ruch. Nie chodzi tu o muzealizacj\u0119 historycznych performance&#8217;\u00f3w, wr\u0119cz przeciwnie: neoawangarda, kontrkultura, a tak\u017ce Labirynt z zasady dzia\u0142aj\u0105 w kontrze do proces\u00f3w muzealizacji i petryfikacji sztuki, jej krystalizacji w zabytek, artefakt, fetysz, rynkowy towar.<\/p>\r\n<p>*<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Mi\u0119dzy sekcjami \u201ePierwsze 50.\u201d i \u201eDrugie 50.\u201d przechodzi si\u0119 przez cz\u0119\u015b\u0107 wystawy zatytu\u0142owan\u0105 \u201ePomi\u0119dzy\u201d. To rodzaj symbolicznego, ale r\u00f3wnie\u017c fizycznego pasa\u017cu mi\u0119dzy dwiema g\u0142\u00f3wnymi przestrzeniami Labiryntu. Prezentowane s\u0105 w nim prace \u2013 przede wszystkim projekty wideo &#8211; tw\u00f3rc\u00f3w i tw\u00f3rczy\u0144, kt\u00f3re w kategoriach pokoleniowych, ale r\u00f3wnie\u017c w sensie postaw, mo\u017ce postrzega\u0107 jako nast\u0119pczynie i kontynuatorki rozumienia sztuki formu\u0142owanego przez kontrkulturow\u0105 generacj\u0119 lat 70. i piel\u0119gnowan\u0105 w Labiryncie Mroczka. I zn\u00f3w \u2013 wymie\u0144my ich nazwiska: Anna Baumgart, Wojciech B\u0105kowski, Przemek Branas, Oskar Dawicki, Katarzyna G\u00f3rna; Barbara Gryka, Julia Golachowska, Jonasz Chlebowski; Sarah Hill, Pawe\u0142 Korbus, Katarzyna Kozyra, Robert Ku\u015bmirowski, Joanna Rajkowska, R.E.P., Wiktor Stribog, Ala Urwa\u0142, Franek Warzywa i M\u0142ody Budda, Anna Zaradny. W tej li\u015bcie nazwisk odbija si\u0119 program Labiryntu po epoce Mroczka. Podobnie jak w poprzedniej generacji znajdziemy tu czo\u0142owe postaci ze sceny sztuki, ale nie chodzi o potwierdzanie artystycznych hierarchii \u2013 lecz raczej o rozpoznawanie, gdzie wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie t\u0119tni puls sztuki antyakademickiej, non-konformistycznej, nie wyrzekaj\u0105cej si\u0119 transformacyjnej roli wobec rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>W przej\u015bciu prowadz\u0105cym z \u201eDrugiego 50.\u201d do \u201ePierwszego 50.\u201d Robert Ku\u015bmirowski zbudowa\u0142 portyk, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by by\u0107 bram\u0105 do \u201e\u015bwi\u0105tyni sztuki\u201d. Jej obecno\u015b\u0107 w postindustrialnych wn\u0119trzach Labiryntu jest g\u0142\u0119boko ironiczna. Niczym Magritte\u2019owska fajka, ten portyk-atrapa, komunikuje, \u017ce miejsce, do kt\u00f3rego wchodzimy jest wszystkim, tylko nie \u015bwi\u0105tyni\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>W \u015bcianie dziel\u0105cej \u201ePierwsze 50\u201d od \u201eDrugiego 50.\u201d Pawe\u0142 Korbus wywierci\u0142 otwory. Ze \u015bwi\u0105tyni sztuki, kt\u00f3ra nie jest \u015bwi\u0105tyni\u0105, mo\u017cemy zagl\u0105da\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>*<\/p>\r\n<p>Kiedy wizytowa\u0142em \u201e100 lat w Labiryncie\u201d, przestrze\u0144 \u201eDrugiego 50.\u201d by\u0142a ram\u0105 czekaj\u0105c\u0105 na przyj\u0119cie pierwszych projekt\u00f3w z og\u0142oszonego przez instytucj\u0119 open calla. \u015arodek galerii zajmowa\u0142a architektoniczna struktura z kartonowych pude\u0142 wprowadzaj\u0105ca podstawowe podzia\u0142y w g\u0142\u00f3wn\u0105 przestrze\u0144 ekspozycyjn\u0105 \u201eLabiryntu\u201d, kt\u00f3ra, jakby na przek\u00f3r nazwie, jest du\u017c\u0105, otwart\u0105 poprzemys\u0142ow\u0105 hal\u0105. Jej pod\u0142oga i \u015bciany s\u0105 g\u0119sto pokryte graffiti, has\u0142ami, plakatami, wlepkami, rysunkami. To spu\u015bcizna \u201eCurortu Vieniava\u201d, projektu-w-procesie, kt\u00f3ry trwa\u0142 w instytucji od marca do ko\u0144ca 2023 roku. W jego ramach odbywa\u0142y si\u0119 rezydencje artystyczne z otwartego naboru, imprezy, koncerty, dzia\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c rodzaj hyde parku adresowanego do m\u0142odych ludzi. \u201eZach\u0119camy Was do dowolnej ekspresji \u2013 og\u0142asza\u0142a galeria \u2013 nie tylko malowaniem czy pisaniem po \u015bcianach! Masz jakie\u015b prace w domu? Przynie\u015b je! Chcesz napisa\u0107 manifest na kartonie i przybi\u0107 do \u015bciany? Zr\u00f3b to! Masz ciekawe wideo do pokazania? Czekamy na to! My\u015blisz o performansie albo performatywnym czytaniu? Masz na to miejsce! Niech forma nie b\u0119dzie ograniczeniem. Nie wymagamy artystycznego podej\u015bcia do tematu. Nie musisz by\u0107 osob\u0105 artystyczn\u0105. Tutaj rz\u0105dzi totalna wolno\u015b\u0107, a mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania i \u015brodk\u00f3w jest dowolna. Masz ochot\u0119 pop\u0142yn\u0105\u0107? To czas poka\u017ce kierunek naszego uj\u015bcia. (\u2026) Najwa\u017cniejszy jest proces, nie ko\u0144cowy produkt\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Open calls, projekty-w-procesie, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 i morfuj\u0105 na bie\u017c\u0105co, na oczach publiczno\u015bci, a tak\u017ce pospolite artystyczne ruszenia zwo\u0142ywane, by pilnie zabra\u0107 g\u0142os, zaprotestowa\u0107, zmobilizowa\u0107 \u015brodowisko \u2013 to wszystko sta\u0142o si\u0119 nie tyle znakiem firmowym Labiryntu, ile praktyczn\u0105 aplikacj\u0105 jego instytucjonalnej filozofii. Takimi przedsi\u0119wzi\u0119ciami by\u0142y g\u0142o\u015bne wystawy-manifestacje z 2020 roku \u201eJeste\u015bmy lud\u017ami\u201d i \u201eNigdy nie b\u0119dziesz sz\u0142a sama\u201d. Procesualny, ewolucyjny charakter mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0119ta na prze\u0142omie 2023 i 2024 roku \u201eTo tylko wystawa\u201d \u2013 odnosz\u0105cy si\u0119 do wojny w Ukrainie projekt z udzia\u0142em ukrai\u0144skich os\u00f3b artystycznych, kt\u00f3re walcz\u0105 na froncie zmaga\u0144 z Rosj\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Labirynt nie jest white cubem; ani fizycznie ani \u2013 tym bardziej \u2013 mentalnie. Poprzednie projekty zostawiaj\u0105 tu \u015blady, zar\u00f3wno symboliczne, jak i fizyczne, sztuka pozostaje w ci\u0105g\u0142ym, krytycznym dialogu z rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra na bie\u017c\u0105co wsp\u00f3\u0142tworzy program instytucji, otwartej na to, co nie przewidziane. W przesz\u0142o\u015bci Labiryntu obecne s\u0105 wielkie postaci polskiej i mi\u0119dzynarodowej sztuki, ale w perspektywie \u201e100 lat w Labiryncie\u201d poprzednie p\u00f3\u0142 wieku nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em kultu przodk\u00f3w. Przeciwnie, je\u017celi od artystycznych \u201eprzodk\u00f3w\u201d i \u201eprzodki\u0144\u201d, kt\u00f3rych prace zgromadzone s\u0105 w historycznej cz\u0119\u015bci wystawy, mo\u017cna si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107, to mi\u0119dzy innymi stronienia od jakichkolwiek kult\u00f3w. A tak\u017ce pami\u0119tania, \u017ce artefakty sztuki s\u0105 warto\u015bciowe o tyle, o ile s\u0105 no\u015bnikami postaw, idei i mi\u0119dzyludzkich relacji. I tego, \u017ce maj\u0105c wyb\u00f3r mi\u0119dzy buchalteri\u0105 rynku sztuki a artystyczn\u0105 biurokracj\u0105, najlepiej wybra\u0107 trzeci\u0105 drog\u0119. Czy jest to uniwersalny przepis na artystyczn\u0105 instytucj\u0119? Zapewne nie; nie ka\u017cda galeria mo\u017ce, potrafi i chce by\u0107 Labiryntem; nie ka\u017cda te\u017c nim by\u0107 powinna. Z drugiej strony w momencie, w kt\u00f3rym tak gor\u0105co dyskutujemy o przysz\u0142o\u015bci instytucji w Polsce, dobrze, \u017ce istnieje taka, kt\u00f3ra jest \u015bwiadoma, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 kolejne p\u00f3\u0142 wieku \u2013 ju\u017c trwa.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Stach Szab\u0142owski<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 100 lat w Labiryncie jest wystaw\u0105 o przypadku pewnej instytucji oraz o o\u017cywiaj\u0105cych j\u0105 ideach. Czy jest do pomy\u015blenia instytucja pozbawiona animuj\u0105cej j\u0105 my\u015bli? Oczywi\u015bcie: to biurokracja i administracja sztuki. Historia Labiryntu jest opowie\u015bci\u0105 o instytucji, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 wymiga\u0107 od stania si\u0119 czym\u015b w tym rodzaju i kt\u00f3rej, przynajmniej w jakim\u015b stopniu, ten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-19","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":538,"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions\/538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/labirynt.com\/100lat\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}