Czy sztuka może coś przemienić, czy jest jedynie gestem symbolicznym wobec realnego doświadczenia przemocy i utraty?

otwarcie wystawy: 20.03.2026 (piątek), godz. 19.00
oprowadzanie po wystawie: 21.03.2026 (sobota), godz. 16.00

gdzie: Galeria Labirynt, ul. ks. J. Popiełuszki 5, Lublin
język: wernisaż i oprowadzanie w jęz. PL/UA; tłumaczenie: Volodymyr Dyshlevuk; brak tłumaczenia na PJM
wystawa czynna do: 31.05.2026 (wt.-niedz., godz. 12.00-19.00)
wstęp wolny

kurator: Paweł Korbus
architektura wystawy: Bogdana Kosmina

Projekt Pavla Kovacha powstał na styku dwóch rzeczywistości: sztuki i bezpośredniego doświadczenia wojny. Artysta, który obecnie pełni służbę wojskową, pracuje z materiałami mającymi bezpośredni związek z frontem: artefaktami, dokumentami oraz przedmiotami należącymi do poległych, rannych i zaginionych. W jego praktyce sztuka staje się narzędziem dokumentowania i symbolicznego porządkowania traumatycznego doświadczenia.

Wystawa „Hoc est corpus meum” łączy prace powstałe przed pełnoskalową inwazją rosji na Ukrainę z realizacjami projektowanymi już w trakcie służby wojskowej.

Tytuł wystawy przywołuje formułę eucharystyczną „to jest ciało moje”, której trawestacja w kulturze popularnej „hokus pokus” kojarzona jest z magicznym zaklęciem. W tym kontekście pojawia się pytanie o sprawczość języka i obrazu: czy sztuka może coś przemienić, czy jest jedynie gestem symbolicznym wobec realnego doświadczenia przemocy i utraty.

Minimalistyczna, często konceptualna forma prac kontrastuje z ich ciężarem znaczeniowym. Jedna z instalacji, zbudowana jest z odlewów autentycznych wkładek z butów poległych żołnierzy, tworzy mapę rozproszonych miejsc pochówku i symboliczny gest ponownego „zebrania” rozdzielonych ciał. Instalacja bez tytułu (Liść laurowy) przepisuje symbol chwały w statystykę wojennych strat poprzez numery zawiadomień o śmierci. W innych realizacjach artysta wykorzystuje elementy rzeczywistości wojennej jak fragmenty szkła po eksplozjach, przedmioty z punktów wojskowych czy materiały dokumentujące stratę.

Istotnym wątkiem wystawy jest napięcie między dokumentem a metaforą. Instalacje z ziemią, wodą, solą czy woskiem badają działanie czasu i pamięci, a performanse ujawniają podwójną tożsamość autora – żołnierza i artysty. Wystawa staje się archiwum i symbolicznym pomnikiem, w którym materia rzeczy codziennych zapisuje doświadczenie przemocy, straty i pamięci.

Pavlo Kovach – ukończył Użhorodską Szkołę Sztuk Pięknych im. A. Erdeliego (2005) oraz Lwowską Narodową Akademię Sztuki (2011). Otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski Gaude Polonia (2012). Laureat konkursu MUHi (2012) i Festiwalu IN-OUT (Gdańsk, 2018). Współzałożyciel galerii Jefremowa 26 (Lwów, 2013) i Detenpyla (Lwów, 2011). Od 2012 roku jest założycielem i członkiem Open Group. Grupa otrzymała główną nagrodę PinchukArtPrize (2015) oraz wyróżnienie specjalne Allegro Prize w Warszawie (2020). Open Group była również kuratorem Pawilonu Ukraińskiego na Biennale w Wenecji w 2019 roku oraz prezentowała Pawilon Polski na Biennale w 2024 roku pod kuratorską opieką Marty Czyż. Mieszka i pracuje we Lwowie. Od 2023 roku służy w Siłach Zbrojnych Ukrainy.

Wystawa w ramach projektu „Praktyki sztuki w czasie wojny”
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Patronat medialny: ArtsLooker, Kultura Enter, Magazyn Szum, Miej Miejsce, Mint Magazine, Radio Lublin, TVP Lublin