Bałdyga, Janusz

Ur. 1954, Lublin; mieszka w Warszawie.

Artysta sztuki performance, autor rysunków, obiektów, instalacji, realizacji przestrzennych i akcji. Studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na Wydziale Malarstwa, dyplom w 1979 w pracowni prof. Stefana Gierowskiego. Członek i współzałożyciel grupy „Pracownia” (1976-1981) i „grupy samokształceniowej”, współprowadzonej z J.  Onuchem i Ł. Szajną, jako Galeria Pracownia Dziekanka (1977-1979). Od 1979, artysta jest członkiem Teatru Akademia Ruchu. Od 1982 prowadzi autorski cykl warsztatów (np. Przestrzenie komunikacji wizualnej, Miejsca znaczone – przestrzenie aktywne). Uczestnik wystaw, sympozjów, festiwali sztuki performance i akcji artystycznych w kraju i na świecie. W l. 19801985 realizacje dotyczyły operacji na znakach wybranych z ówczesnej rzeczywistości politycznej w Polsce (stan wojenny) i stawały wobec jej aktualnych problemów: Demonstracja siły, Stan posiadania, Użycie siły-duże ryzyko. Pierwsze performances z tego okresu to: Generał Center, w którym artysta poruszał problem dyktatury i uniformizacji (1980,1981), Tatry polskie – projekt normalizacji (1982-1983), w którym symbolicznie wskazywał, za pośrednictwem formy rozczłonkowanej mapy, na zaburzenie norm funkcjonowania państwa w czasie stanu wyjątkowego, zaś Użycie siły (1984) było swoistym komunikatem ostrzegawczym. Od 1985 pojawia się nowy okres w twórczości, w którym artysta skupia uwagę na zjawiskach zachodzących obiektywnie prawach statyki i dynamiki materii, działania energii, napięć i naprężeń w konstruowanych układach, w których artysta swą podmiotowość przekazuje przedmiotom za pośrednictwem interwencji. Jego twórczość łączy inwencje postkonceptualne z tradycją konstruktywizmu, podkreśla rolę języka komunikatu. Artysta bada oddziaływania sił fizycznych  (zakłócenia równowagi, napięcia, odkształcenia, wychylenia) przy użyciu surowych materiałów (drewniane belki, linki) i elementów symbolicznych (słoik z wodą, kieliszek z winem, krzyże, okręgi), wykonuje „rysunki przestrzenne”: Proces konstrukcja, Równowaga-Równowartość, Uwaga granica, Małe ryzyko oraz konstrukcje architektoniczne (1993-1996), np. Rzut kolumny. Interweniuje własnym ciałem i gestem (od 1985), wskazuje na punkt krytyczny, m.in.: w performances: 1/2 piramidy, Uwaga granica, Wychylenia, Kroki, Okno. Działania w przestrzeni performance skutkują powstaniem obiektu, instalacji, rysunku. Autor terminu „performance jednego gestu” (BWA, Lublin 1985) i „performance obiektów” (Równowaga-Równowartość, Kunststation Kleinsassen 1985). Do zagadnień równowagi, granicy, przekroczenia, artysta dołącza symboliczną Oś przewrotu, wyrażoną w tytule obiektu, który powstał w wyniku performance pt. Taniec na rurze, zrealizowanego w Galerii Labirynt w Lublinie, podczas „Performance Art Meeting” w 2015.
[opr. J.M.]