ukl

„Piotr Uklański – Life as it should be ™”

28.02.2013 – 05.04.2013

Piotr Uklański ukończył warszawską Akademię Sztuk Pięknych. Studiował fotografię w Cooper Union School for Advancement of Science and Art w Nowym Jorku. Jest fotografem, autorem instalacji, prac wideo i performansów. Mieszka i pracuje w Nowym Jorku oraz w Warszawie. Brał udział w Biennale w Sao Paulo (2004 r.) oraz w Berlin Biennale (2008r.). Prace Piotra Uklańskiego znajdują się w zbiorach prywatnych oraz publicznych, m. in. w: Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku, Solomon R. Guggenheim w Nowym Jorku, Tate Modern w Londynie, Walker Art Center w Minneapolis, Muzeum Sztuki Współczesnej w Chicago, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

„Piotr Uklański –  Life as it should be ™” to projekt kuratorski, będący interpretacją wystawy Piotra Uklańskiego „Life as it should be ™” z 1995 roku, która odbyła się w Galerii BWA w Lublinie. Uklański wykonał wówczas serię interwencji w przestrzeni miasta, które stanowiły komentarz na temat kultury konsumpcyjnej, wkraczającej w przestrzeń małomiasteczkowej, postkomunistycznej Polski. Uklańskiego interesowały zmiany w sferze wizualnej towarzyszące przemianom politycznym i społecznym. Nagły zalew obrazów, znaków i wizerunków z Zachodu nakładających się na tło  PRL-u. Z okazji wystawy opublikowany został katalog składający się z serii zdjęć, tworzących  rodzaj eseju wizualnego. Artysta pokazał w nim absurdalność ujawniającą się w zderzeniu dwóch systemów, z których jeden wkraczając agresywnie i chaotycznie ze swoją estetyką reklamy w świat drugiego, wyjaskrawia jego szarość i uwypukla nieprzystawalność obu rzeczywistości. Jest on w równym stopniu obietnicą wolności i prosperity, jak i kolonizatorem masowej wyobraźni.

Wątek, który pojawił się na lubelskiej wystawie we wczesnej fazie twórczości artysty, stale powraca w jego pracy twórczej. Od czasu ukończenia studiów na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych w 1991 roku, Uklański będzie rozwijał swoje zainteresowania ikonosferą popkultury, badał zagadnienia związane z kliszami ikonograficznymi jakimi posługują się media, czy kwestiami dotyczącymi estetyki reklamy.

Artysta w wielu pracach wykorzystuje i przetwarza obrazy zaczerpnięte z kultury popularnej. W pracy pt. „Naziści” eksponowanej w 2000 r. w warszawskiej Zachęcie zaprezentowano serię 164 fotografii przedstawiających polskich i zagranicznych aktorów, grających w filmach postaci nazistów. Artysta wykorzystując fotosy filmowe i zestawiając je obok siebie, ukazał jak kształtowana jest wyobraźnia odbiorcy i w jaki sposób rodzą się współczesne mity. Czerpanie z kultury wizualnej, przetwarzanie obrazów i nawiązywanie do powszechnie rozpoznawalnych wizerunków, dzieł i postaci to strategia artystyczna Uklańskiego, której potencjał artysta testuje na wiele sposobów. W londyńskiej Galerii Carlson na przełomie października i listopada 2012 roku odbyła się jego wystawa indywidualna pt. „Polska Neo-Awangarda”. W prezentowanym projekcie  Uklański wykorzystał wizerunki prac artystów polskich: Grzegorza Kowalskiego, Natalii LL, Zofii Kulik, Ewy Partum, Zbigniewa Warpechowskiego, Krzysztofa Zarębskiego. Poprzez swoistą manipulację reprezentacjami dzieł, artysta konstytuuje nowe konteksty i znaczenia. Przyjmując strategię zapożyczania, zajmuje stanowisko wobec zagadnień związanych z funkcjonowaniem obrazów w kulturze, ich tworzeniem, wykorzystywaniem oraz (re)interpretacją.

Prezentacja „Piotr Uklański – Życie jakie powinno być”, zainspirowana jest wspomnianym projektem artysty „Polska Neo-Awangarda” oraz stosowaną przez Uklańskiego strategią zawłaszczania obrazów – appropriation art. Początków tego zjawiska można doszukiwać się w słynnej „Fontannie” Marcela Duchampa i działaniach awangardy, choć historycy sztuki wskazują niekiedy na dużo wcześniejsze przykłady takiego działania. Praktyka ta stała się niezwykle popularna na przełomie lat 70. i 80. XX wieku w kręgach artystów nowojorskich, podchodzących krytycznie do kwestii oryginalności, powtórzenia i autorstwa. Ze strategią sztuki zawłaszczania wiążą się kwestie prawa autorskiego, swobody bądź restrykcji związanych z wykorzystaniem „zawłaszczonego” materiału.

Ekspozycja w Galerii Labirynt zorganizowana została bez wiedzy artysty i zawiera dokumentację z otwarcia wystawy z 1995 roku, wideo interwencji artysty w barach miejskich, oraz zdjęcia zamieszczone wcześniej w katalogu. Stanowi „kuratorski” głos w dyskusji na temat „sztuki zawłaszczenia” i statusu obrazu, ponawia pytanie o sposób jego funkcjonowania i wykorzystywania w systemie kultury oraz związane z nim kwestie prawne i etyczne. Kto, w jakiej formie i na jakich zasadach może wykorzystać, przetwarzać i prezentować obrazy?