o wystawie

Doświadczenie wojny jest niezwykle trudne do przekazania tym, którzy jej nie przeżywali. Mimo tego od czasów I wojny światowej intelektualiści_stki i artyści_stki starali się je wyrazić, odwołując się do myśli, wyobraźni i emocji odbiorców. Dziś trudność w przekazaniu doświadczenia wojny i kruchości naszego świata osobom, które nie doświadczyły jej osobiście, polega na tym, że współczesne wojny wydają się bardzo odległe, a ich wpływ nie jest oczywisty poza strefą konfliktu.

Dla Ukrainy walka o suwerenność i wolność toczy się już jedenaście lat, z czego czwarty rok trwa pełnoskalowa wojna. Wystawa Voices From Ukraine prezentuje prace, które ujmują różnorodne osobiste doświadczenia ukraińskich artystek i artystów. Patrzą oni na wojnę z wielu bardzo różnych perspektyw i pozycji. Historie te, opowiedziane na różne sposoby i w różnych językach – zarówno poprzez dokument, jak i symbole i metafory – nadają wojnie wyraźniejszy obraz. Dzięki nim można zobaczyć i usłyszeć prawdziwych, żywych ludzi z ich bólem, stratami, cierpieniem, wątpliwościami, niedoskonałościami, ale także godnością i gotowością do oporu. Z uogólnionej abstrakcji wojna w tych historiach staje się bardziej konkretna i spersonalizowana, a zatem może być poznana przez percepcję. To znaczy stać się taką, którą można odnieść do własnego życia i doświadczeń, własnego bólu i strat, będąc fizycznie, emocjonalnie i psychicznie daleko od wojny, pozornie w bezpiecznej odległości.

Jednak dziś odległości są bardzo względne, bezpieczeństwo złudne, a możliwość zbliżenia się do innych i dostrzeżenia tego, co wspólne w wielości, aby móc się nawzajem zrozumieć, wymaga wrażliwości i wysiłku. Tak jak poszukiwanie złożonych odpowiedzi na kontrowersyjne pytania, dialog, solidarność i szacunek dla różnic wymagają wysiłku. Prezentowane na wystawie prace zapraszają również do rozmowy o tym, dlaczego warto podejmować te wysiłki. Jaką przyszłość tracimy dziś z perspektywy doświadczeń wojennych? Jaką przyszłość można sobie wyobrazić jako prawdopodobną i wspólną? Czy warto podejmować wysiłek dla zrozumienia i dialogu? Voices From Ukraine oferują wielogłos, w którym każdy z głosów jest ważny.

Przestrzeń słuchania i refleksji wymaga wrażliwości i czułości. Nie zawsze łatwo jest otworzyć się na czyjś ból. Jednak dla kogoś, kto podziela wizję wolności jako najwyższej wartości, wojna rosyjsko-ukraińska nie może być i już dawno przestała być lokalną i odległą sprawą Ukrainek i Ukraińców.

Kuratorzy: Daryna Skrynnyk-Myska i Waldemar Tatarchuk

Usłysz wszystkie głosy!