Krystyna Melnyk
„Niemożność czystego spojrzenia”, 2025, olej na płótnie, 175 x 125 cm, 175 x 125 cm; olej na desce, 43 x 45 cm
Krystyna Melnyk, dyptyk: „Angel of History ”, 2022, olej na płótnie, 175 x 125 cm
Krystyna Melnyk, dyptyk: „Ponownie ukrzyżowane, zniszczone obrazy na drogach do wspólnego dobra”, 2022, olej na płótnie, 175 x 125 cm
Głównym medium artystki jest malarstwo olejne. Pracuje w klasycznych technikach – na płótnie i na drewnianym podobraziu pokrytym lewkasem. Krystyna zgłębia obraz traumatyzowanego ludzkiego ciała: doświadczenie bólu i cierpienia, zdaniem artystki, przybliża nas do głębokiego zrozumienia człowieczeństwa.
Praktyka artystyczna Krystyny opiera się na jej osobistej historii: miała do czynienia z traumatycznym doświadczeniem osobistej straty – śmierci bliskich z powodu choroby. Artystka odkryła najgłębsze doświadczenie miłości, zapośredniczone bliskością ciała w stanie zaniku. Krystyna postrzega własne doświadczenie najwyższej miłości pośród największego bólu jako spotkanie z sacrum. Język artystyczny, techniki plastyczne i obrazy, do których się odwołuje, opierają się na tych głębokich doświadczeniach. Cierpiące ciało staje się nośnikiem ducha, materialnym podłożem prawdziwie ludzkiego. To ciało-podmiot jest wyrazem prawdziwie człowieczego w skrajnych punktach cierpienia i miłości, które się zbiegają.
„Anioł Historii” to pierwsze dzieło, które pojawiło się po pełnoskalowej inwazji. Nawiązuje do obrazu Paula Klee „Angelus Novus” i interpretacji tego obrazu przez Waltera Benjamina jako anioła historii. Jednak na płótnie Krystyny zamiast skrzydeł są plecy z ranami zadanymi przez historię: „Ci, którzy oderwali skrzydła, powrócili; ci, którzy depczą kwiaty butami, powrócili”. W tryptyku „Niemożność czystego spojrzenia” artystka rejestruje zmianę w postrzeganiu ciała pod presją rzeczywistości wojny: podziw został zastąpiony poczuciem, że to ciało należy również do innych, ponieważ ma potencjał, by chronić nas wszystkich w sytuacji, w której się znajdujemy. Praca ukazuje sprzeczność w postrzeganiu ciała. Sposób przedstawienia odwołuje się zarówno do zmysłowości poprzez fragment nieuszkodzonego ciała młodego mężczyzny, jak i do rzeczywistości czasu wojennego poprzez metaforę rany. Praca porusza pytanie o to, jaki rodzaj ciała jest pożądanym przez społeczeństwo w czasie wojny. Trójdzielna forma i połączenie klasycznych technik – olej na płótnie w bocznych częściach i olej na desce z lewkasem w centralnej – sugerują konflikt doczesnego z wiecznością i nawiązują do tradycji obrazów sakralnych, w których cierpienie jest organicznie związane z najwyższym przejawem absolutnej miłości. Dlatego te postacie-ciała nie są słabe. Nawet w obliczu bólu wydają się majestatyczne, budząc, niech i ulotne, uczucie podziwu.
