Sevilâ Nariman-qızı
„Testament”, 2024, obiekty, technika własna
Sevilâ identyfikuje się jako artystka multidyscyplinarna pochodzenia krymskotatarskiego. Jej twórczość opiera się na interakcji z tym, co artystka określa mianem „świata qırım tatar”, a strategie artystyczne dążą do obnażenia i podważenia logiki kolonialnej, a także do eksploracji tradycji i pamięci jako płynnej materii i poszukiwania form ich transformacji. W swoich pracach Sevilâ konstruuje powiązania między przeszłością a możliwą przyszłością, balansując między faktami a artystyczną fikcją.
Praca „Testament” jest również krytyką relacji kolonialnych. Jest skierowana do rosyjskich najeźdźców, ale Sevilâ zwraca się również do Ukraińców, którzy odziedziczyli sowieckie podejście kolonialne, traktując Krym jako cenny zasób. Artystka odwołuje się do dwóch tragicznych historii związanych z sytuacją kolonialną na półwyspie – do jej osobistej z 2021 roku oraz do przykładu desperackiego oporu z 1978 roku. Podczas wizyty w ojczyźnie cztery lata temu, Sevilâ znalazła na brzegu morza martwe delfiny. Masowe wymieranie delfinów i wielu innych przedstawicieli flory i fauny Krymu jest spowodowane postrzeganiem natury jako zasobu. Po pełnoskalowej inwazji sytuacja ekologiczna Morza Czarnego i jego wybrzeża gwałtownie się pogarsza: ekosystemy są niszczone, poszczególne gatunki wymierają, a środowisko ulega katastrofalnemu zanieczyszczeniu. Przyroda również cierpi. Nazwa delfina z instalacji artystki – „Musa” – nawiązuje do tragicznej historii Musy Mamuta, Tatara krymskiego, który po prześladowaniach ze strony władz sowieckich za powrót do ojczyzny, dokonał aktu samospalenia. W sytuacji zniewolenia i prześladowania, pozbawiony możliwości swobodnego życia we własnej ojczyźnie, Musa wybrał drogę człowieka wolnego – umrzeć z własnej woli w swojej ojczyźnie.
Sevilâ, przeplatając te dwie historie, mówi o możliwości bycia usłyszanym jedynie poprzez dokonanie radykalnego gestu, jakim jest dobrowolnie wybrana śmierć.
