Aneta Grzeszykowska
z cyklu „Córka”, 2025
W swojej najnowszej pracy – cyklu prac fotograficznych – artystka wykorzystuje hiperrealistyczną maskę przedstawiającą ją jako czternastolatkę, czyli równolatkę swojej córki. Maska jest rekonstrukcją twarzy artystki z czasów młodości, wzorowaną na archiwalnych fotografiach. Pozując z członkami rodziny Grzeszykowska odwraca istniejący porządek i zmienia swoje miejsce w rodzinnej hierarchii i relacjach, a także bada związek czasu i tożsamości — zerwanie z jednym prowadzi nieuchronnie do utraty drugiego.
Maska, wykonana w profesjonalnym studiu efektów specjalnych, staje się jednocześnie niepokojąca i odkrywcza: zaciera granicę między matką a dzieckiem, między przeszłością a teraźniejszością. Zakładając ją, artystka traci kontrolę nad własną tożsamością — staje się nieświadoma, uwięziona w spojrzeniu innych i ich oczekiwaniach. Fotografując się z bliskimi w rodzinnych sytuacjach jako zarazem ona i nie ona, artystka jest jednocześnie aktorką i obserwatorką, zaś maska sprawia, że staje się przedstawieniem samej siebie. Nie do końca wiadomo, kto jest podmiotem, matka czy córka, indywidualna tożsamość zostaje rozmyta. Połączenie dojrzałego ciała z młodą twarzą pogrąża nas w ambiwalencji i niejasności. Ta hybrydyczna postać sugeruje skrzywdzone dorosłością dziecko albo dorosłą zranioną przez dzieciństwo. Do pęknięcia „ja” odczuwanego w czasie może także dojść nagle, na skutek zaznanej traumy.
Kolejny raz artystka wymazała samą siebie sprawiając, że spod urzekającej powierzchni prześwituje niepokojące i ukryte – prawdziwe oblicze.
© the artist, Raster Gallery, Warsaw
