Mirosław Bałka

Mirosław Bałka
Przekraczanie granicy / Crossing the Border, 15.10.2025, wideo

W tym minimalistycznym, abstrakcyjnym wideo Mirosław Bałka w subtelny sposób porusza temat granic, ruchu i utraty. Praca, która zestawia zgiełk ludzkich głosów z ich wizualnym zapisem może jednocześnie mieć wymiar uniwersalny, jak i stanowić odniesienie do dramatycznych, współczesnych wydarzeń.

Z nagrania nie sposób wyłowić słów ani informacji o osobach, do których należą głosy, możemy jedynie odnotować, że jest ich mnóstwo. Zarejestrowany dźwięk stanowi niemal idealny szum – taki, który jest zaprzeczeniem dającego się rozszyfrować komunikatu, przez co artysta oddaje pierwszeństwo samemu faktowi ludzkiej obecności. Anonimowość tego nagrania może wywoływać niepokój i dyskomfort, stanowi pole do licznych domysłów.

Drugą warstwą pracy jest wizualny zapis trasy, jaką pokonują odgłosy drgającym ruchem aż do zderzenia z niebieską linią, za pomocą której artysta ustanawia punkt graniczny. Mirosław Bałka tworzy analogię do migracji, które towarzyszyły ludzkości od jej zarania, w szczególności – tych wymuszonych i tych dziejących się teraz. Meandrujący dźwięk przeistacza się w synonim drogi, jaką trzeba fizycznie pokonać i która – w przeciwieństwie do fali akustycznej – nie odbywa się tak swobodnie. W tym kontekście głosy pozbawione swoich właścicieli mają w sobie coś równie przejmującego jak sterta butów w muzeum pozostawiona po tych, którzy je nosili. Oczyszczony z jednostkowych cech szum opowiada o czymś boleśnie nieobecnym i utraconym podczas wędrówki: domu, rodzinie, psie, pracy, ulubionym fotelu, książkach i wszystkim tym, co sprawia, że czujemy się bezpiecznie osadzeni w naszym życiu.