Spotkanie autorskie wokół książki Borysława Czyżaka „Gruppa. Buntownicy sztuki”

„Byli jak granat eksplodujący w różnych kierunkach: buntowali się przeciwko władzy i Kościołowi, abstrakcji swoich profesorów, konceptualizmowi rówieśników – i świetnie się przy tym bawili”.

„Gruppa. Buntownicy sztuki”

kiedy: 23.09.2026 (środa), godz. 18.00
gdzie: Galeria Labirynt, ul. ks. J. Popiełuszki 5, Lublin
język: wydarzenie w języku polskim
wstęp wolny

Bogato ilustrowana książka Borysława Czyżaka „Gruppa. Buntownicy sztuki” to pierwsze tak całościowe spojrzenie na fenomen formacji, będącej jednym z najważniejszych polskich ruchów artystycznych. Autor przybliża czytelniczkom i czytelnikom losy grupy  – od narodzin w czasie stanu wojennego aż do całkowitego rozpadu. Ich pełna prowokacji, groteski i ekspresji sztuka to swoisty przykład buntu wobec systemu. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Marginesy (2026).

Rozmowę z autorem poprowadzi Marta Ryczkowska.

Książka „Gruppa. Buntownicy sztuki” do nabycia w księgarni Galerii Labirynt w cenie 85 PLN.

***

Gruppa nabierała energii w czasie karnawału Solidarności, by wybuchnąć w stanie wojennym – szóstka studentów i absolwentów warszawskiej ASP postanowiła tworzyć razem i odpowiedzieć na brutalność politycznej rzeczywistości dziką, bezczelną sztuką: figuratywną, ironiczną, czasem obsceniczną, operującą groteską i śmiechem, który bywa jedyną możliwą reakcją na absurd. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak nie mieli oficjalnego programu. Chcieli malować żywiołowo, ekspresyjnie, opowiadając, a raczej wykrzykując swoje historie. Razem stworzyli coś, czego polska sztuka wcześniej nie widziała.

Byli jak granat eksplodujący w różnych kierunkach: buntowali się przeciwko władzy i Kościołowi, abstrakcji swoich profesorów, konceptualizmowi rówieśników – i świetnie się przy tym bawili. Wzięli udział w Documenta 8 w Kassel, wystawiali we Włoszech. Potem każdy poszedł swoją drogą. Dziś są częścią kanonu, ale takiego, który wciąż zadaje niewygodne pytania.
Borysław Czyżak przygląda się tej formacji z bliska: jej narodzinom w mroku stanu wojennego, rozkwitowi, rozpadowi i swoistemu renesansowi. Przypomina także o jej mniej znanych członkach – Małgorzacie Rittersschild czy Macieju Wilskim – którzy w pierwszych latach wystawiali z kanoniczną szóstką.

Borysław Czyżak – z wykształcenia fizyk, po obronie doktoratu odbył staże naukowe na Uniwersytecie Oksfordzkim i Uniwersytecie Stanforda. Autor kilkudziesięciu prac naukowych z tej dziedziny. Od końca lat dziewięćdziesiątych zajmuje się działalnością gospodarczą. Miłośnik i kolekcjoner sztuki XX wieku, absolwent studiów podyplomowych z historii sztuki nowoczesnej w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Członek Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Mieszka z rodziną na warszawskim Żoliborzu.