Bogusz, Marian

Ur. 1920, Pleszew; zm. 1980, Warszawa.

Malarz, autor realizacji przestrzennych, scenograf, inicjator wydarzeń artystycznych.
Wykształcenie artystyczne w zakresie malarstwa zdobywał w latach 1946-1948 w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowniach prof. J. Cybisa i prof. J. Sokołowskiego. Współzałożyciel Klubu Młodych Artystów i Naukowców (1947-1949), „Grupy 55”, skupiającej artystów, głównie malarzy (Marian Bogusz, Zbigniew Dłubak, Kajetan Sosnowski, Andrzej Zaborowski Barbara Zbrożyna). Jego malarstwo w latach 40. XX wieku bliskie było założeniom surrealizmu, a w następnej dekadzie przybrało wyraz napięć właściwych nurtowi metaforycznemu, a także abstrakcyjnemu, zaś w kolejnym okresie, po przejściu przez eksperymenty malarstwa materii i malarstwa gestu, przybrało formę harmonijnych kompozycji tworzonych w układach linearno-geometrycznych. Był również autorem form przestrzennych, wyimaginowanej, mentalnej przestrzeni, charakteryzującej się wyznaczeniem funkcji koloru, skierowanego na światło, i grubą, sfałdowaną fakturę, którą odcinał się od gładkich płaszczyzn tła. Artysta prowadził aktywną działalność inicjatorską i organizacyjną w walce w wolną, nowatorską postawę w sztuce.  Współorganizował I Wystawę Sztuki Nowoczesnej w Krakowie w 1948. Był kierownikiem awangardowej Galerii Krzywego Koła w Warszawie (1956-1965), Plenerów w Osiekach (1963), Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965). Organizował działania: Propozycja dla Warszawy (1972), Lubelskie Spotkania Plastyczne (1976-1978).
[opr. J.M.]