Dobkowski, Jan

Pseud. Dobson.
Ur. 1942, Łomża; mieszka w Warszawie.

Malarz, rysownik, autor grafik i działań plastycznych. W latach 1962-1968 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, tamże uzyskał dyplom w pracowni prof. Jana Cybisa. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, laureat nagrody im. C.K. Norwida. W latach 1967-1970 współzałożyciel i członek (wraz z Jerzym Jurrym Zielińskim) grupy Neo-Neo, zamanifestowanej w wystawie zorganizowanej w Klubie Medyków w Warszawie w 1967. W tym okresie, artysta nawiązywał do op-artu, pop-artu i grafiki reklamowej. Jego malarskie kompozycje charakteryzowały syntetyczne, płaszczyznowo opracowane formy, każda jednolita tonalnie o finezyjnie prowadzonej linii brzegów. Od 1965 – były to gładkie, lśniące i nasycone powierzchnie barwne, dla których artysta programowo dokonywał wyboru jedynie czystych, kontrastowo zestawionych barw: czerwieni, zieleni, błękitu i żółtej, w wyniku czego obrazy cechowała zmysłowa witalność i energia. Artysta podkreślał fascynację energią, właściwą egzystencji biologiczno-psychicznej człowieka, z odniesieniami do erotyzmu, a także macierzyństwa (Grawitacja dusz kobiecych 1969-71, Grzech 1970, Owocowanie 1970, Niepotrzebny ukłon 1971). Artysta operował formami bliskimi formom organicznym, przypominającymi kształty: jabłka, plemnika, ludzkiego ciała (pierś kobieca, żebra, serce), przenikającymi się, bądź przechodzącymi w siebie nawzajem, tworząc dynamiczne układy symboliczno-biologicznych  organizmów. Sylwetowe figury o kontrastowych barwach, czerwieni i zieleni, umieszczał także przed płaszczyzną obrazu lub w realnym świecie (Kobieta i traktor 1968-1969), a w akcjach ulicznych podejmował działania z formami, wychodzącymi poza powierzchnię obrazu. Pierwszy obraz form czerwieni i form zieleni powstał w 1968. Po 1976 używał głównie czerwieni i błękitu. Około 1980, posługując się linią, tworzył układy symbolicznych znaków-figur. Realizował także rysunki tuszem (Przesiąkanie kobietą 1970, Kwiat 1976, Spotkanie przy tunelu 1978, Święto Trójcy 1978, W klatce 1980). Od połowy lat 80. XX wieku, tworzył kompozycje linii o przewadze kolorystyki czarno-białej, lub występujących w ciemnych tonacjach, odwołujące się do Genesis.
[opr.: J.M.]