Lach-Lachowicz, Natalia LL

Ur. 1937, Żywiec; mieszka we Wrocławiu.

Artystka zajmuje się malarstwem, fotografią, rysunkiem, sztuką performance, filmem eksperymentalnym, wideo, instalacją i rzeźbą. W latach 1957-1963 studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (dzisiaj Akademia Sztuk Pięknych) we Wrocławiu. Od 1964 jest członkinią Związku Polskich Artystów Fotografików. W 1970, współzałożycielka (wraz ze Zbigniewem Dłubakiem, Antonim Dzieduszyckim i Andrzejem Lachowiczem) grupy artystycznej, czasopisma (1972-1980) i Galerii Permafo (1972-1981) we Wrocławiu. Prace artystki mieszczą się w nurtach: konceptualizmu, body-artu, foto-artu. Należy do czołówki polskich artystek operujących nowymi mediami oraz przedstawicielek sztuki określanej mianem sztuki feministycznej. Jej eksperymenty formalne, podbudowane refleksją teoretyczną, znalazły swój wyraz w tekstach o charakterze konceptualnym i rozważaniach na temat sztuki. Od 1975 artystka włącza się do międzynarodowego ruchu sztuki biorąc udział w sympozjach i wystawach. Konceptualne realizacje z początku lat 70. nasycone były erotyzmem (instalacja Fotografia intymna) i pop-artowską stylistyką (Sztuka konsumpcyjna 1971 i Sztuka postkonsumpcyjna 1972). Prowadziła badania fotografii w zakresie języka tego medium. Od początku twórczości w dziełach Natalii LL obecna i dominująca jest jej osoba, a przede wszystkim twarz (Przestrzeń wizyjna, 1973). Przeżycia osobiste (zagrożenie życia) stają się esencją działań w serii śnień (Śnienie, Piramida). W latach 80. wyraźnie widać inspirację mistykami chrześcijańskimi i Biblią, problemem zła, a nawet satanizmu (cykle pt. Puszysta tragedia). Sztuka Natalii LL nasycona jest przeżyciami egzystencjalnymi, widzianymi w perspektywie transcendencji. Ból, cierpienie, fizyczne przemiany ciała nierozerwalnie łączą się z pytaniami o naturę Zła (Szatana) i Dobra (Boga), powstawania życia i nieuchronności śmierci (cykle malarsko-fotograficzne na płótnie Trwoga paniczna). W latach 90. artystka realizuje instalacje w przestrzeni jako obrazy-slajdy rzutowane na białe płótno z wykorzystaniem wcześniejszych prac. Chaos i ład, zawarte w jednym dziele, są synchronizowane w niepowtarzalną, autorską formę, przesiąkniętą zarówno pierwiastkiem silnie ekspresyjnym, jak i chłodnym, konceptualnym (Formy Platońskie). W ostatnich pracach dominuje problematyka egzystencjalno-metafizyczna z silnym rysem osobistym, o którym stanowi zwrot ku duchowości (Dusza drzewa, Narodziny Ducha, Ptaki wolności). W 2002 w autorskich tekstach, odnoszących się również do tych dzieł, artystka akcentuje zainteresowanie  „poszukiwaniem kompletnego znaku, albo kompletnego słowa – klucza zaklinającego myśl lub ducha w świecie materii”, obłaskawiającego ludzkie sprzeczności.
[opr. J.M.]