Małgorzata Gorzelewska-Namiota „Jedz jak człowiek. Z historii żywienia domowego”

To, co słyszymy przy stole, zostaje z nami na całe życie. Najczęściej są to hasła wypowiadane przez rodziców i dziadków, zachęcające malucha do jedzenia. Łyżka zupy mlecznej przemienia się w samolocik, aby wylądować w buzi karmionego. Z czasem zabawne teksty przybierają ostrzejszy ton i zmieniają się w groźby. Niejadki zamiast konsumowania posiłków, pochłaniają komentarze na temat swojego wyglądu i manipulacje rodziców. Usłyszane w dzieciństwie uwagi mają destrukcyjny wpływ na dziecko. Zmuszanie do jedzenia jest formą przemocy i może mieć opłakane skutki dla ciała i psychiki. Mały żołądek musi pomieścić nie tylko nadmiar stygnącej zupy, ale przede wszystkim potężny ładunek dorosłego lęku, złości i frustracji.

otwarcie wystawy: 27.11.2026 (piątek), godz. 19.00
gdzie: Galeria Labirynt 2, ul. Grodzka 3, Lublin
język: wernisaż w języku polskim, tłumaczenie na PJM: Jolanta Gromada
wystawa czynna do 31.01.2027 (wt.-niedz., godz. 15.00–19.00)
wstęp wolny

Przemoc karmienia zabija naturalny instynkt. Wiele ze zwrotów pamięta się latami, niektóre prześladują do końca życia. Człowiek tak wychowany nie potrafi już jeść intuicyjnie: je z obowiązku, ze stresu, na zapas lub w nagrodę za życiowe niepowodzenia. Głos rodzica, który kiedyś zmuszał do przełknięcia ostatniego kęsa, po latach zmienia się w wewnętrznego krytyka, sterującego zaburzeniami odżywiania.

Doświadczenia związane z karmieniem mogą wpływać na kolejne pokolenia. Przerwanie toksycznego dziedzictwa wymaga zatrzymania się nad własną historią. Dzieje się tak w momencie, gdy niedojedzony kotlet własnego dziecka potrafimy przyjąć ze spokojem, bez poczucia osobistej porażki. Pozwalając dziecku odejść od stołu na jego własnych warunkach, przerywamy toksyczną sztafetę i skutecznie chronimy je przed ciężarem naszych własnych lęków.

Pracę nad projektem „Z historii żywienia domowego” rozpoczęłam w 2024 roku i obecnie liczy około 70 unikalnych talerzy-obiektów. Postanowiłam wykorzystać własne doświadczenia oraz historie znajomych. Spisane wcześniej słowa, słyszane podczas jedzenia, zaczęłam umieszczać na talerzach, wplatając je w ich ornamentykę. Gromadzoną z sentymentem rodzinną zastawę, uzupełniłam talerzami od przyjaciół i kupionymi na targach staroci. Z pozoru piękne przedmioty, kojarzące się z ciepłem rodzinnego domu, przy bliższym podejściu ujawniają swoje drugie oblicze. Gdy przyjrzymy się dokładniej, dostrzegamy ich często raniący przekaz, który przez lata bezrefleksyjnie podawano nam z posiłkami.

(Małgorzata Gorzelewska-Namiota)

Małgorzata Gorzelewska-Namiota studiowała malarstwo i grafikę warsztatową na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 2008 r. obroniła tytuł magistra sztuki z grafiki warsztatowej. Od 2012 r. realizowała przewód doktorski z malarstwa pt. „Wycinki wspomnień. Formy zapisu przeszłości” pod kierunkiem prof. Stanisława Baja na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tytuł doktora sztuki w dziedzinie sztuk plastycznych, dyscyplinie artystycznej – sztuki piękne obroniła w 2014 roku. 11 marca 2024 r. Rada Dyscypliny Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie nadała jej tytuł doktora habilitowanego w dziedzinie sztuki w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki. Zatrudniona na Wydziale Artystycznym UMCS na stanowisku profesora uczelnianego w Katedrze Intermediów.

Brała udział w ponad 130 wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą (Malezja, Ukraina, Niemcy, Belgia, Bułgaria, Macedonia, Chiny, Węgry, Rumunia). Zorganizowała 15 wystaw indywidualnych. Jest laureatką nagród i wyróżnień m.in.: Wyróżnienie Honorowe w 7. Międzynarodowym Biennale Miniatury – Częstochowa (2012); I Nagroda na Biennale Młodych – Piękne Sztuki – Radomsko (2012); Nagroda Prezesa ZPAP Okręgu Bydgoskiego w II Ogólnopolskim Konkursie Malarskim im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz (2016); Nagroda Prezydenta Miasta Radomia w Ogólnopolskim Biennale Sztuki – 44. Salonie Zimowym – Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu (2016); Grand Prix na I Międzynarodowym Biennale Sztuki Konteksty – Pałac Struga (2026), Nagroda „Best of Show” na Open International Juried Art Competition – NOMA Gallery (Ocala, Floryda).

Prace artystki znajdują się w zbiorach państwowych i prywatnych w Polsce oraz za granicą. Maluje, tworzy obiekty i instalacje. Jej prace naznaczone są wątkiem osobistym. Porusza m.in. tematy związane z macierzyństwem, wpływem dzieciństwa na kształtowanie się osobowości człowieka i dziedzictwem międzypokoleniowym.